Ở trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn và nhà máy, điều hòa không khí thường vận hành theo hệ thống trung tâm gồm chiller, bơm, tháp giải nhiệt, thiết bị xử lý không khí và mạng lưới đường ống. Chọn ống cho hệ thống lớn không chỉ là chọn đúng đường kính: cần phân biệt từng tuyến, tính áp lực và nhiệt độ, đồng thời dự trù giãn nở, cách nhiệt và bảo trì. Thạnh Đức tổng hợp các điểm chính giúp chủ đầu tư và đơn vị thi công hình dung rõ hơn về hệ thống đường ống HVAC quy mô lớn.
Hệ thống điều hòa không khí lớn gồm những tuyến ống nào?
Hệ thống điều hòa không khí lớn gồm những tuyến ống nào?
Một hệ thống điều hòa trung tâm có thể có nhiều tuyến ống phục vụ các chức năng khác nhau. Vật liệu phù hợp với một tuyến chưa chắc phù hợp với tuyến còn lại.
Đường ống nước lạnh
Nước lạnh được chiller làm mát rồi bơm đến các AHU, FCU hoặc thiết bị trao đổi nhiệt. Sau khi hấp thụ nhiệt trong không gian, nước quay về chiller để tiếp tục chu trình làm lạnh.
Đây thường là mạng lưới đường ống chính trong hệ thống HVAC dùng nước. Nhiệt độ nước, áp suất, lưu lượng và chiều dài tuyến ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn vật liệu, kích thước ống, cách nhiệt và phương án đỡ ống.
Đường ống nước giải nhiệt
Ở hệ thống chiller giải nhiệt bằng nước, nước tuần hoàn giữa bình ngưng và tháp giải nhiệt. Tuyến này thường đặt trong khu kỹ thuật hoặc ngoài trời, nên cần tính đến nhiệt độ môi trường, chất lượng nước, điều kiện ăn mòn và phương án vệ sinh thiết bị.
Đường ống nước ngưng
Không khí đi qua dàn lạnh có thể tạo nước ngưng. Nước được thu gom từ khay ngưng và dẫn về điểm thoát phù hợp. Tuyến này thường làm việc theo nguyên tắc thoát nước trọng lực hoặc sử dụng bơm ngưng, nên cần quan tâm đến độ dốc, bẫy nước, thông khí và khả năng thông tắc.
Các tuyến phụ trợ
Tùy quy mô và cấu hình, công trình có thể có đường cấp nước bổ sung, xả đáy, đường hóa chất xử lý nước, đường thoát nước khu kỹ thuật và ống luồn dây điều khiển. Các tuyến này cần được nhận diện riêng trên bản vẽ để tránh đấu nối nhầm hoặc gây khó khăn khi sửa chữa.
Vì sao thiết kế đường ống ảnh hưởng lớn đến hiệu quả HVAC?
Đường ống là phần kết nối giữa thiết bị trung tâm và các khu vực cần điều hòa. Nếu đường kính không phù hợp, tổn thất áp lực có thể tăng, bơm phải làm việc nhiều hơn hoặc lưu lượng đến các nhánh bị mất cân bằng.
Bố trí đường ống thiếu hợp lý còn gây khó khăn cho việc xả khí, xả cặn, cách nhiệt và tiếp cận van. Với đường ống nước lạnh, lớp cách nhiệt và lớp cản hơi có vai trò hạn chế nhiệt xâm nhập cũng như ngăn đọng sương trên bề mặt. Thạnh Đức xin lưu ý rằng các tuyến phân phối dài có thể phát sinh chuyển vị nhiệt đáng kể, kể cả trong hệ thống nước lạnh, nên cần tính đến giãn nở và cách đỡ ngay từ thiết kế.
