Tiêu chuẩn ống dẫn nước dùng cho mục đích uống trực tiếp cần phù hợp với công năng, điều kiện vận hành và yêu cầu tiếp xúc với nước. Chỉ nhìn vào vật liệu hoặc màu sắc chưa đủ để kết luận sản phẩm an toàn. Bài viết này giúp bạn biết cần kiểm tra thông tin nào khi chọn ống và vì sao chất lượng đường ống không thể thay thế việc kiểm tra chất lượng nước. Thạnh Đức chia sẻ các điểm cần lưu ý để việc lựa chọn và thi công hệ thống cấp nước có cơ sở rõ ràng hơn.
Có một tiêu chuẩn chung cho mọi loại ống nước uống không?
Không nên hiểu “ống dùng cho nước uống trực tiếp” là một nhãn chung bảo đảm mọi sản phẩm cùng vật liệu đều phù hợp. Khi lựa chọn, cần xem xét đồng thời tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho loại ống, công năng mà nhà sản xuất công bố, điều kiện áp lực và nhiệt độ, cùng tài liệu chứng minh sản phẩm phù hợp với mục đích sử dụng.
Một tiêu chuẩn có thể quy định đặc tính của ống và phụ kiện dùng trong hệ thống cấp nước; tiêu chuẩn khác có thể hướng dẫn thiết kế mạng lưới đường ống. Chẳng hạn, TCVN 7305 là bộ tiêu chuẩn về hệ thống ống và phụ tùng PE dùng để cấp nước; TCVN 13606:2023 đề cập yêu cầu thiết kế mạng lưới đường ống và công trình cấp nước. Các tiêu chuẩn này có phạm vi riêng, nên cần xem đúng phần áp dụng cho sản phẩm và dự án cụ thể.
Tiêu chuẩn của ống khác với tiêu chuẩn chất lượng nước
Ống đạt yêu cầu kỹ thuật không tự chứng minh nước chảy qua đường ống có thể uống trực tiếp. Chất lượng nước còn phụ thuộc nguồn cấp, bể chứa, thiết bị xử lý, tình trạng đường ống và các bộ phận khác tiếp xúc với nước.
QCVN 01-1:2024/BYT quy định chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Quy chuẩn này có phạm vi áp dụng riêng; nước uống trực tiếp tại vòi và nước sau hệ thống lọc không nên mặc nhiên được xem là đã được đánh giá đầy đủ chỉ dựa trên kết quả áp dụng quy chuẩn nước sinh hoạt. Nếu cần xác định nước tại điểm uống có đạt yêu cầu hay không, cần dựa vào mục đích sử dụng và kết quả kiểm nghiệm phù hợp.
Cách kiểm tra ống dẫn nước uống trực tiếp

Cách kiểm tra ống dẫn nước uống trực tiếp
Trước khi mua, hãy kiểm tra nhãn và tài liệu kỹ thuật của đúng mã sản phẩm, không chỉ dựa vào lời giới thiệu chung về vật liệu.
- Công năng sử dụng: Xác nhận nhà sản xuất ghi rõ ống được thiết kế cho hệ thống cấp nước tương ứng; nếu dùng cho nước uống, cần có thông tin hoặc hồ sơ thể hiện sự phù hợp với mục đích tiếp xúc nước uống.
- Tiêu chuẩn áp dụng: Kiểm tra mã tiêu chuẩn và phiên bản được công bố, đồng thời xác định tiêu chuẩn đó áp dụng cho ống, phụ kiện hay thiết kế hệ thống.
- Áp lực và nhiệt độ: Đối chiếu áp suất làm việc, điều kiện nhiệt độ và hướng dẫn sử dụng với yêu cầu thực tế. Thông số áp lực không thay thế yêu cầu về an toàn tiếp xúc với nước.
- Nguồn gốc và truy xuất: Xem tên nhà sản xuất, mã sản phẩm, lô sản xuất, nhãn hàng hóa và tài liệu kỹ thuật đi kèm.
- Phụ kiện đồng bộ: Kiểm tra cả co, tê, van, gioăng, đầu nối và vật liệu làm kín. Những bộ phận này cũng tiếp xúc với nước và cần phù hợp với hệ thống.
Màu sắc, độ dày nhìn bằng mắt hoặc ký hiệu áp lực đơn lẻ không đủ để khẳng định ống phù hợp cho nước uống. Khi hồ sơ không rõ, nên yêu cầu bên bán cung cấp thông tin kỹ thuật của đúng sản phẩm trước khi sử dụng.
Chọn vật liệu ống theo hệ thống
PE, PP-R, PVC-U và các vật liệu khác có thể được sản xuất cho những mục đích khác nhau. Vì vậy, không nên kết luận một loại nhựa luôn an toàn cho nước uống hoặc loại khác luôn không phù hợp. Hãy căn cứ vào công bố của nhà sản xuất cho đúng dòng sản phẩm, tiêu chuẩn áp dụng, áp lực, nhiệt độ và vị trí lắp đặt.
Với ống PE gồm các phần về ống và phụ tùng PE dùng để cấp nước, trong đó có phần quy định chung, phần về ống, phần về phụ tùng và phần đánh giá sự phù hợp của hệ thống. Việc một sản phẩm thuộc dòng PE không tự chứng minh rằng mọi điều kiện sử dụng của nó đều phù hợp với nhu cầu cụ thể.
Lưu ý khi thi công đường ống nước uống
Thi công đúng hướng dẫn giúp hạn chế rò rỉ và giảm nguy cơ làm bẩn nước trong quá trình lắp đặt. Cần dùng đúng phương pháp nối cho từng vật liệu, giữ sạch đầu ống và phụ kiện, tránh để đất cát hoặc hóa chất lạ lọt vào lòng ống. Không dùng lẫn phụ kiện không rõ công năng chỉ vì vừa kích thước.
Sau khi hoàn thành, việc thử kín, súc xả hoặc vệ sinh hệ thống cần thực hiện theo hồ sơ thiết kế, hướng dẫn của nhà sản xuất và yêu cầu của công trình. Nếu nước được dùng để uống trực tiếp, cảm quan như nước trong, không mùi lạ chỉ là dấu hiệu ban đầu, không thay cho kiểm nghiệm khi cần xác nhận chất lượng.
Để chọn ống dẫn nước uống trực tiếp, hãy kiểm tra công năng công bố, tiêu chuẩn áp dụng, thông số vận hành, nguồn gốc và toàn bộ phụ kiện tiếp xúc với nước. Chất lượng đường ống cũng không thay thế việc đánh giá chất lượng nước tại điểm sử dụng. Khi cần chọn sản phẩm cho hệ thống cấp nước, bạn có thể tham khảo thông tin tại Thạnh Đức – Nhà phân phối Nhựa Tiền Phong chính hãng, giá tốt.
